Συνδυασμός δυσλειτουργιών σε μυριάδες γονίδια τα γενετικα αιτια της σχιζοφρενειας.

Η καταστροφική ψυχική ασθένεια της σχιζοφρένειας ίσως να προκαλείται από πολλές διαφορετικές μεταλλαγές διαφορετικών γονιδίων, που παρεμποδίζουν βιολογικές διεργασίες, αναγκαίες για την ομαλή εγκεφαλική ανάπτυξη, σύμφωνα με επιστημονική έκθεση.

Η σχιζοφρένεια είναι περίπλοκη πάθηση, που χαρακτηρίζεται από παραισθήσεις, ψευδαισθήσεις και διαταραγμένη σκέψη, από την οποία υποφέρει περίπου το 1% των ενηλίκων. Οι ειδικοί προσπαθούν εδώ και δεκαετίες να εντοπίσουν τα αίτια της εμφάνισής της, αλλά και το ρόλο που παίζουν σε αυτή οι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Δύο ομάδες μελετητών δημοσίευσαν τις τελευταίες ημέρες νέες γονιδιακές μελέτες στην επιστημονική επιθεώρηση Nature. Τα συμπεράσματα των μελετών έδειξαν ότι η σχιζοφρένεια ίσως να οφείλεται σε συνδυασμό δυσλειτουργιών σε μυριάδες γονίδια κι όχι στη δράση ενός και μόνου γονιδίου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι πάσχοντες από σχιζοφρένεια εμφανίζουν πολύ περισσότερες διαταραχές του DNA. Τα ελαττωματικά αυτά γονίδια σχετίζονται συχνά με την ανάπτυξη του εγκεφάλου, σχηματίζοντας τις δομές, μέσω των οποίων επικοινωνούν μεταξύ τους οι νευρώνες, αλλά και εκείνες που ελέγχουν τη νευρική ανάπτυξη και τον κυτταρικό θάνατο.

Οι ιατρικές ομάδες του Πανεπιστημίου της πολιτείας της Ουάσιγκτον και του Εργαστηρίου Κολντ Σπρινγκς της Νέας Υόρκης μελέτησαν το DNA 150 σχιζοφρενών και εκείνο 268 υγιών ανθρώπων. Οι παραπάνω γενετικές ανωμαλίες ήταν παρούσες στο 15% των σχιζοφρενών και μόλις στο 5% των υγιών ατόμων. Η σχιζοφρένεια που εμφανίζεται κατά την παιδική ηλικία, σε αντίθεση με αυτή που εκδηλώνεται σε ενήλικες, θεωρείται πιο σοβαρή και γενετικά υποκινούμενη μορφή της ασθένειας.

Τα δεδομένα των ερευνών μπορεί, όμως, να οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων, με στόχο τη σταθεροποίηση των εγκεφαλικών διεργασιών, που διαταράσσονται από τις γενετικές ανωμαλίες. «Ο εντοπισμός γονιδίων, επιρρεπών σε τέτοιες μεταλλαγές της εγκεφαλικής ανάπτυξης, δημιουργεί βάσιμες ελπίδες για ανακάλυψη θεραπείας και μεθόδων πρόληψης της σχιζοφρένειας και άλλων νευρολογικών διαταραχών», λέει ο δρ Τόμας Ίνσελ, του Εθνικού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ, που συμμετείχε στην έρευνα.

Ο ιατρικός κόσμος αντιμετωπίζει σήμερα τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας χορηγώντας φαρμακευτική αγωγή που καταπολεμά τις παραισθήσεις, αλλά δεν μπορεί να δώσει μόνιμη λύση στο δράμα των ασθενών.

Πηγη:www.kathimerini.gr

Μεταλλαγμένες κατάστασεις συνειδητότητας (ASC). Καταστάσεις διευρυμένης Συνείδησης και Κουνταλινι.

O Kρισναμουρτι και ο Frank Waters συζητουν για την Κουνταλινι.

Waters: Θα ήθελα να μιλήσουμε για την κουνταλίνι.

Κrishnamurti: Ξέρετε για την κουνταλίνι!

Waters: Ξέρω για την κουνταλίνι, ξέρω τι είναι.

Κrishnamurti: Ξέρετε τι είναι!

Waters: Ναι.

Κrishnamurti: Πρώτ' απ' όλα, κύριε, δε θα 'πρεπε να μιλάει κανείς ποτέ γι' αυτήν. [Παύση. Σκέφτεται.] Καλά… αν ενδιαφέρεστε, θα μιλήσω λίγο γι' αυτήν.

Waters: Ενδιαφέρομαι πάρα πολύ, πάρα πολύ.

Κrishnamurti: Όλη η ιδέα είναι ότι το σύνολο της ενέργειας είναι εγκαταστημένη εδώ γύρω [δείχνοντας το κάτω μέρος της σπονδυλικής του στήλης]. Και για να απελευθερωθεί αυτή η ενέργεια πρέπει, φυσικά, να έχει κανείς απολύτως σωστή συμπεριφορά: να είσαι καλός, να μην πληγώνεις ποτέ κανέναν, να μη θυμώνεις ποτέ, να μη σκέφτεσαι ποτέ τον εαυτό σου• διαφορετικά, αν αυτή απελευθερωθεί κι εσύ είσαι εγωιστής, θα καταστρέψεις και τον εαυτό σου και το περιβάλλον σου. Εάν έχεις σεξουαλικότητα κι απελευθερωθεί εκείνη, θα γίνεις ένα σεξουαλικό τέρας. Και αν είσαι έστω και λίγο άπληστος, βίαιος, θα γίνεις βαθιά φαύλος.

Γι' αυτό, λοιπόν, δεν πρέπει να την αγγίζεις, δεν πρέπει να την πλησιάζεις ή να την σκέπτεσαι μέχρι να είσαι σωστός, μέχρι να είσαι πραγματικό ανθρώπινο πλάσμα, όπως λένε. (…)

Μην την αγγίζεις, λοιπόν, με οποιοδήποτε αντάλλαγμα, μέχρι αυτό εδώ [δείχνει το κεφάλι του] να είναι εντάξει, μέχρι να βαπτιστείς πραγματικά στην καλοσύνη, μέχρι να είσαι βαθιά μέσα στης καρδιά σου την καρδιά, πραγματικά καλός. Ίσως οι άλλοι να σου κάνουνε κακό, ίσως οι άλλοι να σε τρέχουν στα δικαστήρια, εσύ, όμως, είσαι ριζωμένος εκεί. Και τότε, το άλλο πράγμα ίσως να έρθει φυσικά. Αλλά αν κυνηγήσεις το άλλο, τότε ψάχνεις για φασαρίες. Και υπάρχουν άνθρωποι σήμερα, από τις Ινδίες, που γυρνάνε σαν μικροπωλητές και πουλάνε κουνταλίνι. Τι φριχτοί άνθρωποι!

Waters: Αυτή είναι η τραγωδία της ανθρωπότητας: εκείνοι που δεν είναι προετοιμασμένοι, είναι σε θέση να κινητοποιήσουν μεγάλες δυνάμεις. Κι αυτό είναι μαγεία.

Κrishnamurti: Ναι.

Waters: Έχω δει και τις διαφημίσεις: "ΚΟΥΝΤΑΛΙΝΙ ΓΙΟΓΚΑ."

Κrishnamurti: Πουφ!... Βλέπετε, κύριε, κάποιοι μοναχοί ή sannyasis στην Ινδία θέλουν να την ξυπνήσουν. Μερικοί απ' αυτούς το καταφέρνουν, εδώ βρίσκεται όλη η ιδέα. Παραδοσιακοί Ινδουιστές, παραδοσιακές τελετουργίες -όλα αυτά- κι εκείνη μεταμορφώνεται σε μια τερατώδη ενέργεια και την χρησιμοποιούν γι' αυτούς. Είναι σαν τους στρατηγούς που έχουν "υπερδυνάμεις.". Κι αυτοί οι άνθρωποι στις Ινδίες λένε: "Μόλις γίνεις καλός θα έχεις δυνάμεις: μαντικές ικανότητες και λοιπά, και λοιπά." Μην τ' αγγίζετε αυτά. Μπορεί και να τα έχετε μέσα σας, αλλά μην πηγαίνετε προς τα κει. Γυρίστε τους την πλάτη σας.

Από μια συζήτηση με τον Κρισναμούρτι και τον Frank Waters, συγγραφέα και υποψήφιο για το Βραβείο Νόμπελ, που ηχογραφήθηκε στο σπίτι της Mary Zimbalist στο Malibu στις 27 Μαρτίου, 1972.

Η Κουνταλίνι επιφέρει μια μεταλλαγμένη κατάσταση συνειδητότητας (ASC), δηλαδή, μας μεταφέρει σε περιοχές εσωτερικής εμπειρίας πέρα από αυτές που είναι κανονικά προσιτές στο σύγχρονο άνθρωπο. Ο Arnold Μ. Ludwig γράφει, "Κάτω από το λεπτό επίχρισμα της συνειδητότητας του ανθρώπου βρίσκεται μια σχετικά αχαρτογράφητη περιοχή νοητικής δραστηριότητας, η φύση και λειτουργία της οποίας δεν έχει εξερευνηθεί συστηματικά, ούτε έχει επαρκώς κατανοηθεί."

Ο Ludwig και άλλοι ερευνητές της ASC αναφέρουν σαν παραδείγματα ASC το ονειροπόλημα, τον ύπνο και τα όνειρα, την ύπνωση, την αισθητηριακή στέρηση, την ψύχωση, τις υστερικές καταστάσεις της ψυχοδιάσπασης κι αποπροσωποποίησης, τις φαρμακολογικά προκαλούμενες νοητικές παρεκκλίσεις, την αϋπνία, τη νηστεία και το διαλογισμό.

Μια ASC μπορεί να προκληθεί από οτιδήποτε, οποιοδήποτε μέρος ή γεγονός μπορεί να πυροδοτήσει μια αλλαγή στη συνειδητότητα, συνήθως όμως χρειάζεται να ενεργήσουμε βάσει σχεδίου ή να χρησιμοποιήσουμε κάποιον παράγοντα για να παρακάμψουμε τη λεγόμενη "κανονική" λειτουργία του εγκέφαλου. Μπορούμε να πούμε ότι η κανονική κατάσταση της συνειδητότητάς μας είναι εκείνη η κατάσταση στην οποία περνάμε το μεγαλύτερο μέρος της ξύπνιας ζωής μας.

Η εμπειρία της Κουνταλίνι βρίσκεται στην κορυφή της ανθρώπινης εξέλιξης. Είναι η απόλυτη και τελική κατάσταση που μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος.

Υπάρχουν όμως πολλοί που πιστεύουν ότι η κατάσταση της συνειδητότητας στην οποία ζουν οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πολύ περιορισμένη και παγιωμένη, μια κατάσταση καθυστερημένη, εκφυλισμένη κι ανθυγιεινή, που επιφέρει φόβο της αλλαγής, της νεύρωσης και της ασθένειας.

Όσον αφορά τις εσωτερικές μας εμπειρίες είμαστε σαν καθυστερημένοι νάνοι, σαν τον ψύλλο που είναι κάτω από ένα ποτήρι, ο οποίος αφού χτυπήσει το κεφάλι του στο γυαλί αρκετές φορές, σταματάει να πηδάει σε ύψη εκατοντάδες φορές το δικό του ύψος και ακόμη κι όταν το ποτήρι απομακρύνεται, συνεχίζει να πηδάει ελαφρά με μειωμένη ικανότητα, πολύ πιο κάτω από το έμφυτο δυναμικό του.

Οι Γιόγκις ισχυρίζονται ότι είμαστε σαν τον ψύλλο, παθητικές σκιές του προηγούμενου εαυτού μας, πολύ πιο κάτω από το δυναμικό μας, φυλακισμένοι από αόριστους φόβους κι αυταπάτες, φαντάσματα κι αναμνήσεις στο νου. Είμαστε πολύ περισσότερο από αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε.

Η εμπειρία της Κουνταλίνι βρίσκεται στην κορυφή της ανθρώπινης εξέλιξης. Είναι η απόλυτη και τελική κατάσταση που μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος, η εμπειρία στην οποία συνειδητοποιεί και συγχωνεύεται με την αρχέγονη δόξα του, η υπέρτατη ASC. Όλες οι άλλες εμπειρίες ωχριούν μπροστά της και είναι απλώς σκαλοπάτια στο δρόμο, συνθέτοντας το ρεπερτόριο των μικρών ανθρώπινων ζωών μας.

Ο αληθινός Γιόγκι είναι κύριος όλων των Βασιλείων της συνειδητότητας και μπορεί να μπαίνει και να βγαίνει κατά βούληση σε οποιαδήποτε κατάσταση, ανάλογα με το βαθμό ικανότητας και κυριαρχίας του. Οι διάφορες κουλτούρες έχουν αναπτύξει τρόπους και μέσα για να φτάνουν σε αυτά τα διαφορετικά βασιλεία της συνειδητότητας, με ποικίλους βαθμούς ικανότητας στο να το πετυχαίνουν.

Σύμφωνα με την Erica Bourguignon, ανθρωπολόγο στο Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο, το 90°/ο των ανθρώπινων κοινωνιών εφαρμόζει κάποιο είδος θεσμοποιημένων τελετουργικών πράξεων, για να πετύχουν μεταλλαγμένες καταστάσεις συνειδητότητας.

Για παράδειγμα, στους πολεμιστές Σιού υπάρχει η αναζήτηση ενός μοναχικού οράματος, στους Νοτιαμερικανούς Σαμάνους υπάρχουν οι πτήσεις με τη βοήθεια παραισθησιογόνων, στους Σένοι της Μαλαισίας υπάρχουν οι ονειρικοί χρησμοί, στους Σάμο της Νέας Γουινέας υπάρχουν οι πρωτόγονοι χοροί της φυλής, και στους δερβίσηδες των Σούφις υπάρχουν οι στροβιλιζόμενοι χοροί, για να αναφέρουμε μερικές μόνο από τις γνωστότερες κοινωνίες.

Στη Δύση χρησιμοποιούμε αλκοόλ και ναρκωτικά, συναντήσεις αναζωογόνησης, συναυλίες ροκ και ντισκοτέκ με θορυβώδη μουσική και πρωτόγονους χορούς, που παραλύουν το νου και τη λογική, και φέρνουν έκσταση. Είμαστε άραγε τόσο μακριά από τις "πρωτόγονες" κοινωνίες; αναρωτιέται ο Bourguignon. "Το γεγονός ότι αυτά γίνονται σχεδόν σε παγκόσμια κλίμακα πρέπει να σημαίνει ότι τέτοιες καταστάσεις είναι πολύ σημαντικές για τους ανθρώπους." Η ανάγκη για την επίτευξη ανώτερων καταστάσεων συνειδητότητας φαίνεται να είναι τόσο βασική όσο και η ανάγκη για φαγητό ή ύπνο.

Κατά κάποιο τρόπο έχουμε ξεχάσει στο συνειδητό, κανονικό επίπεδο της συνειδητότητας, ότι έχουμε τεράστιο δυναμικό κι ότι μπορούμε να αποκτήσουμε ευδαιμονία, γνώση κι εσωτερικές εμπειρίες που είναι πιο ικανοποιητικές από τη μονότονη, ανιαρή ύπαρξη που κάνουμε επί του παρόντος. Κάπου στον υποσυνείδητο νου μας, σε ένα άλλο επίπεδο της συνειδητότητας, γνωρίζουμε ότι κάτι λείπει κι αυτή η γνώση μας τυραννάει. Θέλουμε να ξεφύγουμε από όλα αυτά, να κάνουμε διακοπές.

Από αυτό προέρχεται μια ενστικτώδης κι ακατανίκητη παρόρμηση να εκπληρώσουμε τον εαυτό μας και να αποκτήσουμε ανώτερες και καλύτερες καταστάσεις κι εμπειρίες, αν και μπορεί συχνά να αποτυγχάνουμε να τις αποκτήσουμε ή να έχουμε αληθινή εσωτερική ικανοποίηση. Το τελετουργικό του αλκοόλ είναι ένα παράδειγμα αυτοκαταστροφικής απόπειρας για να φθάσουμε στην αληθινή χαρά και την εσωτερική ευδαιμονία.

Φαίνεται ότι οι μέθοδοι μας είναι λανθασμένες για την επίτευξη της εσωτερικής εκπλήρωσης, ικανοποίησης κι ασφάλειας. Έχουμε χάσει τα κλειδιά και δεν μπορούμε πια να έχουμε πρόσβαση στα ανώτερα και τα υπερβατικά. Μας έχουν πετάξει έξω από τον κήπο της Εδέμ. Αυτός είναι ο λόγος που τόσο πολλοί άνθρωποι έχουν στραφεί στη Γιόγκα, το διαλογισμό και τις υπερβατικές επιστήμες για να βρουν μέσα και τεχνικές που θα διευρύνουν το ρεπερτόριο της εμπειρίας τους και θα τους προσφέρουν ενόραση στη φύση του εαυτού τους και της πραγματικότητας.

Απόσπασμα από την «Κουνταλίνι Τάντρα» του Παραμαχαμσα Σατυανάντα.

http://lumiere-energieamour.forumzen.com/divers-f5/leveil-de-la-kundalini-t145.htm

Από τη συνείδηση στη συνειδητότητα

Η υιοθέτηση και η ενσωμάτωση του πρωταρχικού για τον άνθρωπο ζητήματος της διάκρισης καλού και κακού, στην έννοια της συνείδησης, την έφερε στο προσκήνιο πολλών φιλοσοφικών και ψυχολογικών συζητήσεων, γεγονός το οποίο στη συνέχεια οδήγησε στην αποδοχή ότι η συνείδηση είναι η έδρα και το περιέχον των τύψεων αλλά και πολλών άλλων ηθικών διεργασιών, με τελικό αποτέλεσμα να συνδέεται και πολλές φορές να ταυτίζεται με την περί ηθικής αντίληψη του ανθρώπου.

Από πολλούς συγγραφείς και φιλοσόφους θεωρείται η συνείδηση ως η αίσθηση της υποχρέωσης που απορρέει από τις συναισθηματικές μας προσκολλήσεις, και φέρεται ως μια έννοια άμεσα συνδεδεμένη με το ορθώς πράττειν, περιλαμβάνοντας κατά τον τρόπο αυτό αποκρυσταλλωμένες και ολοκληρωμένες σε κάποιο βαθμό τοποθετήσεις και απόψεις.

Σε αντίθεση με αυτή την αποκρυστάλλωση μπορούμε να διακρίνουμε ένα γίγνεσθαι που άμεσα σχετίζεται, σε ένα επίπεδο, με τις ανώτερες λειτουργίες του εγκεφάλου και αποσκοπεί στον συσχετισμό ερεθισμάτων σε συνδυασμό με συναισθήματα, που ως απαρχή τους έχουν την σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του και το στενότερο ή ευρύτερο περιβάλλον, και το οποίο συντελείται σε μεγάλο βαθμό από τις αισθήσεις και στηρίζεται στην προσοχή και την εγρήγορση.

Αυτό το γίγνεσθαι η νευροεπιστήμη το χαρακτηρίζει ως συνειδητότητα, μια πορεία και ένα γίγνεσθαι μιας λειτουργίας εξελισσόμενης με τον άνθρωπο που εξελίσσεται, ενώ παραμένει στάσιμη στον άνθρωπο που δεν εξελίσσεται.

Έτσι γίνεται αποδεκτή η άποψη του William James ότι η συνειδητότητα δεν είναι ένα πράγμα, αλλά μάλλον μια διεργασία η οποία αναδύεται από αλληλεπιδράσεις του εγκεφάλου, του σώματος και του περιβάλλοντος.

Τα δεδομένα της νευροεπιστήμης δείχνουν ότι η συνειδητότητα δεν είναι ιδιότητα μιας μόνο εγκεφαλικής περιοχής ή ενός τύπου νευρώνων, αλλά μάλλον είναι το αποτέλεσμα δυναμικών αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε διάσπαρτες στον εγκέφαλο ομάδες νευρώνων.

Σε γενικές γραμμές η συνειδητότητα διακρίνεται σε πρωτόγονη και ανώτερη. Τα ζώα με την πρωτόγονη συνειδητότητα μπορούν να επεξεργαστούν αντιληπτικά και κινητικά γεγονότα που σε συνδυασμό με την μνήμη οικοδομούν ένα πολύπλευρο σκηνικό στο παρόν τους. Η ανώτερη συνειδητότητα εμφανίζεται αργότερα στην εξέλιξη και χαρακτηρίζει ζώα με ανώτερες λειτουργίες και στην πιο ολοκληρωμένη μορφή της στα ανθρώπινα είδη και είναι μοναδική στην επεξεργασία γλώσσας με σύνταξη και σημειολογία.

Διακρίνοντας την συνείδηση από την συνειδητότητα θα μπορούσαμε να πούμε ότι συνείδηση είναι να γνωρίζεις μια σειρά δραστηριοτήτων και πράξεων ως προς την σκοπιμότητα και την αποτελεσματικότητά τους, ενώ συνειδητότητα είναι η λειτουργία που απαιτείται ώστε κατά την εκτέλεση της πράξης να έχεις επίγνωση των μερών της πράξης, δηλαδή του συνδυασμού σκέψης, λόγου και κίνησης που απαρτίζουν την δράση και να μπορείς συνειδητά να παρεμβαίνεις σε αυτές.

Συνείδηση για παράδειγμα είναι το σύνολο των κριτηρίων και των μέσων που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η κλοπή είναι μια πράξη που δεν βρίσκεται στα πλαίσια μιας ορθής συμπεριφοράς, την ίδια στιγμή συνειδητότητα είναι η ανάλυση και επεξεργασία όλων των δεδομένων της κάθε στιγμής σε συνδυασμό με την εγρήγορση, ώστε να μπορείς να γνωρίζεις την κίνηση του κλέφτη που σε πλησιάζει και να αποφεύγεις τις μεθόδους που χρησιμοποιεί.

Συνείδηση μπορεί να είναι η επιλογή ή μη του καπνίσματος, ενώ συνειδητότητα είναι η αναγνώριση, κατανόηση και η εφαρμογή όλων εκείνων των διαθέσιμων μηχανισμών και γνώσεων που αιτιολογούν και τεκμηριώνουν την βλαβερότητα του καπνίσματος μαζί με την ικανότητα του να το αποφεύγεις.

Γιώργος Τσαντάκης

Τα πως και τα γιατί του φόβου, από την πλευρα της επιστημης.

Τι είναι πιο τρομακτικό; Ένα θανατηφόρο φίδι να γλιστρήσει μπροστά στα πόδια σου την ώρα που διασχίζεις ένα μονοπάτι, ή το να παρακολουθείς μια κατακόρυφη πτώση 1,000 μονάδων στο χρηματιστήριο; Παρόλο που και οι δυο περιπτώσεις προκαλούν τον φόβο, οι ερευνητές διαφωνούν σχετικά με τη φύση και την αιτία αυτού του τόσο δυνατού συναισθήματος.

"Εάν δεις το χρηματιστήριο να πέφτει 1,000 μονάδες, είναι το ίδιο σα να βλέπεις μπροστά σου ένα φίδι," λέει ο Joseph LeDoux, καθηγητής νευροεπιστήμης και ψυχολογίας στο Νευροεπιστημονικό Κέντρο Φόβου και Ανησυχίας (Center for the Neuroscience of Fear and Anxiety) που έχει την έδρα του στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. "Ο φόβος είναι η αντίδραση σε ένα άμεσο ερέθισμα. Η αίσθηση του κενού στο υπογάστριο, η αύξηση των καρδιακών παλμών, η εφίδρωση των παλαμών και η νευρικότητα αποτελούν την προγραμματισμένη αντίδραση του εγκεφάλου για μια πολύ συγκεκριμένη απειλή."

Ο LeDoux προσθέτει: "Δεδομένου του γεγονότος ότι οι εγκέφαλοί μας είναι φτιαγμένοι ώστε να είναι όμοιοι στη δομή τους, μπορούμε να υποθέσουμε ότι αυτό που βιώνω όταν κάτι με φοβίζει μοιάζει με αυτό που βιώνεις κι εσύ."

Ο φόβος επηρεάζει ακόμα και διαφορετικά είδη με παρεμφερείς τρόπους. "Ερχόμαστε στον κόσμο γνωρίζοντας πώς να εκφράσουμε τον φόβο μας, γιατί οι εγκέφαλοί μας έχουν εξελιχθεί για να συναλλάσσονται με τη φύση," αναφέρει ο LeDoux, σημειώνοντας ότι οι εγκέφαλοι των ποντικιών και των ανθρώπων αντιδρούν με όμοιους τρόπους σε απειλές, ακόμα και όταν η ίδια η απειλή μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική.

Κάποιοι άλλοι ερευνητές όμως, πιστεύουν ότι ο φόβος είναι μια απόλυτα προσωπική εμπειρία. Ενώ κάποιοι άνθρωποι τρομοκρατούνται ενώ παρακολουθούν ένα θρίλερ, κάποιοι άλλοι μπορεί να φοβούνται περισσότερο καθώς επιστρέφουν με το αυτοκίνητό τους στο σκοτεινό πάρκινγκ, πολύ ώρα μετά το τέλος της ταινίας.

Εάν ζητούσαμε σε μια ομάδα ανθρώπων να κάνει μια λίστα από τα πράγματα που τους προκαλούν φόβο, οι λίστες πιθανότατα θα διέφεραν πολύ ανάμεσα στα άτομα, λέει ο Michael Lewis, διευθυντής του Ινστιτούτου Μελέτης της Παιδικής Ανάπτυξης (Institute for the Study of Child Development) στην ιατρική σχολή Robert Wood Johnson στο New Brunswick, N.J. "Το πρόβλημα είναι πως δεν έχουμε τον τρόπο να κάνουμε μια καλή φυσιολογική μέτρηση του φόβου ή κάποιου άλλου αισθήματος" αναφέρει ο Lewis, θίγοντας το εξαιρετικά δύσκολο πρόβλημα της υποκειμενικότητας του συνειδητού βιώματος.

Σημειώνει, ότι η συμπεριφορά άλλων ανθρώπων που μας περιτριγυρίζουν μπορεί να επηρεάζει τις αντιδράσεις μας σε περιστάσεις που μας προκαλούν φόβο.

"Μαθαίνουμε να φοβόμαστε με τη βίωση του γεγονότος που προκαλεί φόβο, ή μαθαίνοντας από τους ανθρώπους του στενού μας περιβάλλοντος όπως τους γονείς μας, τα αδέλφια μας, τους συμμαθητές ή τους συναδέλφους μας. Ο φόβος έχει μια μεταδοτική ιδιότητα, έτσι ο φόβος άλλων ανθρώπων μπορεί να μετατραπεί σε δικό μας φόβο. Είναι εξαρτημένος, σαν τα εξαρτημένα αντανακλαστικά που μελετούσε ο Pavlov με τον περίφημο σκύλο του."

(Η αναφορά αυτή σχετίζεται με το γνωστό πείραμα του ρώσου γιατρού, φυσιολόγου και ψυχολόγου, Ivan Pavlov, ο οποίος είχε κλείσει έναν σκύλο σε ένα δωμάτιο και κάθε φορά που τον τάιζε χτύπαγε ένα κουδούνι. Μετά από κάποιο διάστημα διαπίστωσε μέσα από τη μέτρηση της έκκρισης σιέλου του σκύλου ότι ο σκύλος αντιδρούσε όταν άκουγε το κουδούνι σα να επρόκειτο να φάει, ακόμα και αν δεν του παρουσιαζόταν φαγητό μαζί με το κουδούνι).

Άλλοι ερευνητές στρέφονται στην τεχνολογία για να κατανοήσουν τον φόβο. "Είναι πολύ δύσκολο να καθορίσεις αυτό το συναίσθημα με βάση το αίσθημα που προκαλεί," λέει η Joy Hirsch, καθηγήτρια της λειτουργικής νευροραδιολογίας, νευροεπιστήμης και ψυχολογίας και διευθύντρια του προγράμματος για την Απεικόνιση και τις Γνωσιακές Επιστήμες (Imaging and Cognitive Sciences) στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης.

"Μπορείς να προσδιορίσεις τι είναι ο πόνος; Μπορείς να προσδιορίσεις τι είναι το κόκκινο χρώμα; Αυτές είναι οι θεμελιώδεις αισθήσεις που αναπαριστούν το δυσκολότερο πρόβλημα στη νευροεπιστήμη." (Αναφέρεται εδώ στο πολυσυζητημένο πρόβλημα της υποκειμενικότητας του συνειδητού βιώματος, ένα ζήτημα που ονομάστηκε 'Το Δύσκολο Πρόβλημα της Συνείδησης'- The Hard Problem από τον καθηγητή φιλοσοφίας David Chalmers).

Για να βρουν περισσότερα στοιχεία σχετικά με το τι μας κρατάει ξάγρυπνους τη νύχτα, η Hirsch και η ομάδα της χρησιμοποιούν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI functional magnetic resonance imaging) για να εξετάσουν συστηματικά τις δικτυώσεις του εγκεφάλου μας.

"Το κύκλωμα που υπόκειται της αίσθησης του φόβου ανταποκρίνεται σχετικά άμεσα εάν υπάρξει κάποιο συγκεκριμένο ερέθισμα," λέει η Hirsch. Στην έρευνά της, στους ανθρώπους που λαμβάνουν μέρος στο πείραμα τους δείχνεται η φωτογραφία του προσώπου ενός άλλου ανθρώπου με μια έκφραση τρόμου.

Στην έρευνα με τη λειτουργική μαγνητική τομογραφία, η αντίδραση στο ερέθισμα που προκαλεί φόβο δείχνει ενεργοποίηση της αμυγδαλής, μια εγκεφαλική περιοχή με μέγεθος αμυγδάλου που βρίσκεται κάτωθεν του κροταφικού λοβού και είναι γνωστή επίσης ως το κέντρο του φόβου. Η Hirsch λέει ότι η αμυγδαλή είναι το πρώτο μέρος που αντιδράει σε ένα φοβιστικό ερέθισμα. Ο σαρωτής του fMRI ανιχνεύει το ίχνος της ροής του αίματος στην αμυγδαλή.

"Ψάχνουμε για διακριτές αλλαγές σε συγκεκριμένα τμήματα του εγκεφάλου," λέει η Hirsch, "οι αλλαγές αυτές σημαίνουν αυξημένη νευρωνική δραστηριότητα." Κάτι τέτοιο στην λειτουργική μαγνητική τομογραφία σημαίνει την ανίχνευση της ποσότητας του αίματος που κυκλοφορεί σε μια περιοχή. Η φωτογραφία ενός προσώπου με μια έκφραση τρόμου προκαλεί μεγαλύτερη ροή αίματος στις εξεταζόμενες περιοχές απ' όση προκαλεί η θέαση μιας φωτογραφίας με ουδέτερη έκφραση.

Όσοι ασκούν κριτική σ' αυτή την ερευνητική μεθοδολογία επισημαίνουν ότι δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρο τι σημαίνει η αύξηση της αιματικής ροής σε μια εγκεφαλική περιοχή. Αλλά η Hirsch απαντάει στους επικριτές, "χρησιμοποιούμε πολύ προσεκτικά επιλεγμένα ερεθίσματα που δεν είναι αναγκαίο ότι τρομάζουν τους ανθρώπους που βρίσκονται στον σαρωτή, αλλά που διεγείρουν συστήματα τα οποία σχετίζονται με τη δραστηριότητα του φόβου στην περίπτωση που κάποιος φοβηθεί."

Η Hirsch σημειώνει πως η αμυγδαλή αντιδρά και σε άλλα ερεθίσματα εκτός από τις εκφράσεις του προσώπου. "Εάν βρισκόσουν σε ένα σκοτεινό δρόμο και κάτι τρομακτικό πηδούσε επάνω σου, θα ήταν η αμυγδαλή εκείνη που θα συνεισέφερε στην απόφασή σου να το βάλεις στα πόδια."

Ο φόβος είναι μια θεμελιώδης ανθρώπινη διαδικασία, όπως η αναπνοή και η πέψη, αλλά η ικανότητα της επιστήμης να τον καταλάβει και να τον περιγράψει πλήρως παραμένει ελλιπής.

Μετάφραση - Απόδοση - Σχολιασμός: ESOTERICA.gr