
Η σεροτονίνη, αυτός ο σχεδόν "μαγικός" κατά πολλούς νευροδιαβιβαστής, είναι ίσως η σημαντικότερη "νευρορμόνη" του εγκεφάλου μας. Προέρχεται μεταξύ άλλων από τον μεταβολισμό της τρυπτοφάνης, ένα σημαντικό αμινοξύ της οικογένειας των τρυπταμινών και η ίδια αποτελεί πρόδρομο της μελατονίνης, της "ορμόνης του ύπνου". Η σεροτονίνη μετατρέπεται σταδιακά σε μελατονίνη τη νύχτα ή γενικά σε συνθήκες πολύ χαμηλού φωτισμού. Η δράση της σεροτονίνης είναι πολλαπλή, η βασική της όμως λειτουργία θα μπορούσε να συνοψιστεί στο ότι πρόκειται για την ουσία που "φιλτράρει" τις πληροφορίες που εισέρχονται μέσω των 5 μας αισθήσεων στον εγκέφαλο.
Είναι η ουσία που μας χαρίζει ευθυκρισία, την δυνατότητα να διαχωρίζουμε το φανταστικό απ'το πραγματικό, το λάθος από το σωστό, το να συμπαθούμε ή ν'αντιπαθούμε, αγαπάμε η μισούμε τους ανθρώπους βάσει της εικόνας που αυτοί μας δίνουν. Η έλλειψή της προκαλεί νευρώσεις σαν τους ιδεοψυχαναγκασμούς(OCD), κατάθλιψη, διαταραχές του ύπνου, μειωμένη κριτική ικανότητα. Η(υπερβολική)περισσειά της πάλι-συνήθως μετά από χρήση MDMA(Ecstasy), LSD, Mescaline κτλ -επιφέρει οπτικοακουστικές παραισθήσεις, μερική έως πλήρη "απώλεια του Εγώ", και μία πολύ διαφορετική αντίληψη της πραγματικότητας...
Είναι τόσο ρευστή η υποκειμενική εικόνα που έχουμε για την πραγματικότητα, τόσο εξαρτώμενη από τα επίπεδα ροής σεροτονίνης στον εγκέφαλο που αρκετοί νευροφυσιολόγοι υποψιάζονται πως η ίδια η πραγματικότητα αποτελεί ένα είδος παραίσθησης που προκαλείται από την επίδραση της σεροτονίνης στους νευρώνες του εγκεφάλου μας..!
Επισης η σεροτονίνη ανακουφίζει από τον πόνο, μειώνει την όρεξη και προάγει την ηρεμία. Σε μεγαλύτερες ποσότητες, μάλιστα, επιφέρει τον ύπνο. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που ακολουθούν κάποια δίαιτα, η οποία βασίζεται στη χαμηλή πρόσληψη υδατανθράκων, έπειτα από δύο εβδομάδες, γίνονται εξαιρετικά υποτονικοί και νωθροί. Αναζητήστε καλής ποιότητας υδατάνθρακες στα δημητριακά, τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα ζυμαρικά, το ρύζι και τα φρούτα. Και κυριως κακαο, μπανανες, αβογκαντο!
Σε μια έρευνα που έγινε από Αυστραλούς γιατρούς, σε 101 υγιείς άντρες, εξετάστηκε η διακύμανση των επιπέδων της σεροτονίνης στον οργανισμό ανάλογα με τις εποχές του χρόνου και τις αλλαγές του καιρού.
Διαπίστωσαν ότι η παραγωγή της σεροτονίνης στον εγκέφαλο ήταν χαμηλότερη κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ο ρυθμός παραγωγής της ήταν άμεσα συνδεδεμένος με τη διάρκεια και ένταση της ηλιοφάνειας. Η αύξηση της έντασης του φωτός αυξάνει σημαντικά την παραγωγή της σεροτονίνης. Οι ομάδες των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου, των οποίων η δραστηριότητα εξαρτάται από τη σεροτονίνη, είχαν τα ψηλότερα επίπεδα δραστηριότητας κατά τη διάρκεια των μηνών της άνοιξης και του καλοκαιριού όπου υπήρχε η περισσότερη ηλιοφάνεια.

Η σεροτονίνη, η χημική ουσία του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη διάθεση, παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση συναισθημάτων όπως η επιθετικότητα, δήλωσαν Βρετανοί ερευνητές. Η σεροτονίνη, που αποτελεί στόχο πολλών αντικαταθλιπτικών σκευασμάτων, φαίνεται να ελέγχει την επιθετικότητα στις κοινωνικές αντιδράσεις, σημειώνει η Ψυχολόγος Molly Crockett, του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ, στο περιοδικό ‘Science’. Ο ρόλος της ουσίας στον έλεγχο των παρορμήσεων είναι αντιφατικός, αλλά η νέα έρευνα είναι μια από τις πρώτες που δείχνουν πως υπάρχει αιτιατή σχέση.
Καθώς οι ερευνητές μετέβαλαν άμεσα τα επίπεδα σεροτονίνης και παρατήρησαν την επίδραση στη συμπεριφορά θεωρούν πως υπάρχει, ενδεχομένως, αιτιατή σχέση μεταξύ της σεροτονίνης και των επιθετικών αντιδράσεων. Η έρευνα βοηθά επίσης να εξηγηθεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι γίνονται επιθετικοί όταν πεινούν, καθώς το απαραίτητο αμινοξύ που χρειάζεται ο οργανισμός για να παράσχει σεροτονίνη αποκτιέται μόνο μέσω της διατροφής.
Οι νευροδιαβιβαστές είναι ενώσεις που χρησιμοποιούνται από τα νευρικά κύτταρα για την επικοινωνία τους. Αυτό σημαίνει ότι τα νεύρα "μιλάνε" μεταξύ τους ή στέλνουν σήματα χρησιμοποιώντας τη σερετονίνη ως έναν από τους αγωγούς. Συγκεκριμένα νεύρα χρησιμοποιούν τη σερετονίνη, ενώ κάποια άλλα νεύρα μπορεί να χρησιμοποιούν άλλους νευροδιαβιβαστές.
Νευροδιαβιβαστές ονομάζονται βιοχημικές ενώσεις, οι οποίες χρησιμεύουν στην μεταβίβαση πληροφοριών από ένα νευρώνα στον επόμενο.
Η σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής του ανθρώπινου εγκέφαλου. Χαμηλά επίπεδα της σεροτονίνης, εμπλέκονται στην εμφάνιση κατάθλιψης. Τα φάρμακα που επιλεκτικά αναστέλλουν την επαναπρόσληψη της σεροτονίνης, αυξάνουν τα επίπεδα της ελεύθερης σεροτονίνης, θεραπεύοντας έτσι την κατάθλιψη. 
Η σεροτονίνη κάνει τις ακρίδες (και όχι μόνον) να ενώνονται σε συμμορίες...
Πώς οι μοναχικές ακρίδες αποφασίζουν ξαφνικά να ενωθούν και να σχηματίσουν τα τεράστια σμήνη που μαστίζουν τις σοδειές σε μεγάλο μέρος του κόσμου; Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι η αλλαγή πυροδοτείται από τη σεροτονίνη..
Υπό κανονικές συνθήκες, οι ακρίδες της ερήμου (Schistocerca gregaria) είναι μοναχικά έντομα, χωρίς καμία διάθεση κοινωνικότητας. Όταν όμως η πυκνότητά τους σε μια περιοχή αυξηθεί πέρα από ένα κρίσιμο όριο, οι πράσινες ακρίδες ξαφνικά σκουραίνουν, αναπτύσσουν ισχυρούς πτητικούς μύες και σχηματίζουν καταστροφικά σμήνη.
Ιπτάμενα σκούρα σμήνη που εξαπλώνονται σε εκτάσεις δεκάδων τετραγωνικών χιλιομέτρων πλήττουν κατά καιρούς το 20% των χερσαίων περιοχών του πλανήτη, κυρίως στην Αφρική, την Ασία, την Αυστραλία και τις δυτικές ΗΠΑ.
Όπως παρόλο που το φαινόμενο είναι και σύνηθες και εντυπωσιακό, ο βιολογικός μηχανισμός του παρέμενε μέχρι σήμερα άγνωστος. Τώρα, η λύση του μυστηρίου παρουσιάζεται στο περιοδικό Science από ερευνητές των πανεπιστημίων του Κέμπριτζ και της Οξφόρδης στη Βρετανία.
Οι ερευνητές εξέτασαν την επίδραση διαφόρων ουσιών στις ακρίδες και διαπίστωσαν ότι ο τεχνητός τριπλασιασμός των επιπέδων σεροτονίνης στο νευρικό τους σύστημα αρκεί για να πυροδοτήσει το σχηματισμό σμήνους. Αντίστροφα, η χορήγηση ουσιών που μπλοκάρουν τη σεροτονίνη διατηρεί τα έντομα σε μοναχική κατάσταση ανεξάρτητα από την πυκνότητά τους στο χώρο.
Αναφεραμε πιο πανω ότι στον άνθρωπο, η σεροτονίνη πιστεύεται ότι ρυθμίζει τη διάθεση (τα επίπεδά της πέφτουν στην κατάθλιψη) και παίζει ρόλο στη σεξουαλική διάθεση, τον ύπνο και τη μάθηση, μεταξύ άλλων. Αποδεικνύεται τώρα ότι παίζει ρόλο και στη συμπεριφορά των ακρίδων.
Ποιος είναι όμως ο παράγοντας που προκαλεί την απότομη αύξηση της σεροτονίνης;
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αύξηση του τοπικού πληθυσμού προκαλεί συνωστισμό στις πηγές τροφής, με αποτέλεσμα οι ακρίδες να αρχίζουν να αγγίζουν η μία την άλλη. Η σωματική επαφή μεταξύ των εντόμων φαίνεται ότι αλλάζει τελικά τη χημική ισορροπία στον εγκέφαλό τους. Οι ερευνητές μπόρεσαν μάλιστα να προκαλέσουν τεχνητά αύξηση της σεροτονίνης... γαργαλώντας τα πόδια των ακρίδων.