Άτομα υψηλής ευαισθησίας Highly Sensitive Person - HSP)

 .

«ΕΜΕΙΣ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΥΨΗΛΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ (HSPs)»,  είναι ο τίτλος του βιβλίου πού κυκλοφόρησε και στα Ελληνικά στις 17  Ιουλίου του 2025  από την Elaine N. Aron, Ph.D.,( ΑΡΟΝ ΙΛΕΙΝ),  πρωτοπόρο ερευνήτρια και κλινική ψυχολόγο,  άτομο υψηλής ευαισθησίας και δημιουργός του όρου HSP

Άτομα υψηλής ευαισθησίας (Highly Sensitive Person - HSP) είναι ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας (όχι διαταραχή), που σημαίνει ότι ένα άτομο έχει αυξημένη ή βαθύτερη ευαισθησία του κεντρικού νευρικού συστήματος σε σωματικά, συναισθηματικά ή κοινωνικά ερεθίσματα. Η ευαισθησία του μπορεί να μην είναι αποκλειστικά συναισθηματική αλλά και σωματική. Τα άτομα υψηλής ευαισθησίας σκέφτονται βαθιά για τα πάντα.

Η Aron δεν ανακάλυψε κάτι νέο. Ο όρος ευαίσθητος είχε ήδη χρησιμοποιηθεί από τον Carl Jung το 1913 για ορισμένους από τους ασθενείς του.

Τα άτομα υψηλής ευαισθησίας έχουν έντονη αντίδραση στα ερεθίσματα. Συγκλονίζονται από δυνατά φώτα, θορύβους, έντονες μυρωδιές, συναισθηματικές συγκρούσεις. Σκέφτονται βαθιά τις καταστάσεις και συνδέονται ουσιαστικά με τους άλλους. Νιώθουν τα συναισθήματα των άλλων σαν δικά τους, αισθάνονται τι νιώθει ο άλλος, πριν το πει (Ενσυναίσθηση.) Εύκολα κουράζονται μετά από κοινωνικές συναναστροφές ή πολύ διέγερση. Αναζητούν έντονες συγκινήσεις, βαριούνται εύκολα και αγαπούν τα καινούργια πράγματα. «Είναι σαν να οδηγείς με το ένα πόδι στο γκάζι και το άλλο στο φρένο».

Χαρακτηρίζονται από βαθιά ενσυναίσθηση, δημιουργικότητα και κατανόηση, αλλά αυτό μπορεί να οδηγήσει και σε εύκολη εξάντληση, άγχος, ή υπερδιέγερση από το περιβάλλον. Συνήθως έχουν  αυξημένη ευαισθησία στο στρες: Διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο άγχους/κατάθλιψης, ειδικά σε δυσμενείς συνθήκες. 

Είναι ως επί το πλείστον αόρατοι, παρά τη δημιουργικότητά τους, τη βαθιά σκέψη και την ενσυναίσθηση για τους άλλους. Δεν είναι άγγελοι αλλά, αν είχαν καλά παιδικά χρόνια, είναι συχνά πολύ καλοί άνθρωποι.

Αν και νομίζουμε ότι ένα ευαίσθητο άτομο είναι εσωστρεφές, δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Η εσωστρέφεια διαφέρει από την υψηλή ευαισθησία. Ένα άτομο υψηλής ευαισθησίας μπορεί να έχει έναν ευρύ κύκλο φίλων και γνωριμιών, αλλά να χρειάζεται και αρκετό χρόνο για να ανακάμψει από τη συναναστροφή μαζί τους.

Οι HSPs συχνά περιγράφονται ως άτομα που έχουν μεγαλύτερη επίγνωση του περιβάλλοντός τους και επηρεάζονται βαθύτερα από τις εμπειρίες τους. Μπορεί επίσης να είναι πιο ενσυναισθητικοί και στοχαστικοί σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους. 

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι HSPs τείνουν να έχουν μεγαλύτερο αριθμό αισθητηριακών υποδοχέων στον εγκέφαλό τους, γεγονός που τους επιτρέπει να επεξεργάζονται περισσότερες πληροφορίες από ό,τι οι μη HSPs.

Επιπλέον, μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι HSPs τείνουν να έχουν υψηλότερα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών σεροτονίνης και ντοπαμίνης, οι οποίοι σχετίζονται με τη συναισθηματική ρύθμιση και την ψυχική ευεξία.

Οι HSPs μπορεί να έχουν μοναδικές δυνάμεις και ικανότητες που μπορούν να είναι ωφέλιμες σε διάφορους τομείς της ζωής. Για παράδειγμα, έρευνες έχουν δείξει ότι οι HSP τείνουν να είναι πιο ενσυναισθητικοί και συμπονετικοί από τους μη HSPs. Μπορεί επίσης να είναι πιο δημιουργικοί και στοχαστικοί, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιτυχία σε τομείς όπως η τέχνη και η συγγραφή.

Ωστόσο, οι HSPs μπορεί επίσης να αντιμετωπίζουν μοναδικές προκλήσεις στη ζωή τους. Για παράδειγμα, μπορεί να συγκλονίζονται πιο εύκολα από το περιβάλλον τους και μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστούν και να ανακάμψουν από τις εμπειρίες τους. Μπορεί επίσης να είναι πιο επιρρεπείς στο άγχος και την κατάθλιψη, καθώς μπορεί να έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία στα αρνητικά ερεθίσματα. Επιπλέον, οι HSPs μπορεί να δυσκολεύονται να βρουν μια ισορροπία μεταξύ της ευαισθησίας τους και των απαιτήσεων του κόσμου γύρω τους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα απομόνωσης και αποσύνδεσης.

Μπορεί επίσης να παλεύουν με συναισθήματα απομόνωσης και αποσύνδεσης, καθώς μπορεί να αισθάνονται ότι δεν ταιριάζουν με τον κόσμο γύρω τους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε δυσκολία στο σχηματισμό και τη διατήρηση σχέσεων, καθώς και σε δυσκολία στην εύρεση νοήματος και σκοπού στη ζωή.

Προκειμένου να διαχειριστούν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι HSPs, είναι σημαντικό για αυτούς να θέτουν όρια και να φροντίζουν τον εαυτό τους. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τον καθορισμό ορίων  και την εξάσκηση τεχνικών ενσυνειδητότητας (minfulness) και χαλάρωσης, όπως ο διαλογισμός και η γιόγκα, για να βοηθήσουν στη διαχείριση των συναισθημάτων άγχους και στρες . Επιπλέον, είναι σημαντικό για τους HSPs να αναζητούν υποστηρικτικές σχέσεις και να συνδέονται με άλλους που κατανοούν και αποδέχονται την ευαισθησία τους.

.

. 

 ΜΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ (ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ).

H Elaine Aron είναι ψυχολόγος και άτομο υψηλής ευαισθησίας, με μεγάλο ερευνητικό έργο σχετικά με αυτά τα νευροαποκλίνοντα άτομα.

Η Αμερικανίδα Elaine Aron είναι μια συμπαθέστατη 80χρονη ψυχοθεραπεύτρια. Διατηρεί το γραφείο της στην πόλη Mill Valley της Καλιφόρνια, αλλά δεν είναι διάσημη για το θεραπευτικό της έργο. Περισσότερο γνωστή είναι για την προσφορά της στην ερευνητική ψυχολογία και στη βιβλιογραφία.

Βλέπετε, η Aron ανήκει στο 20-30% των ανθρώπων που χαρακτηρίζονται ως άτομα υψηλής ευαισθησίας. Έχοντας η ίδια λάβει τη διάγνωση το 1991, αποφάσισε να αφιερωθεί στη μελέτη αυτών των ατόμων, να συμμετάσχει σε έρευνες και να φέρει τη γνώση στο ευρύ κοινό.

Ως άτομο υψηλής ευαισθησίας (Highly Sensitive Person - HSP) χαρακτηρίζεται ένα νευροαποκλίνον άτομο που πιστεύεται ότι έχει αυξημένη ή βαθύτερη ευαισθησία του κεντρικού νευρικού συστήματος σε σωματικά, συναισθηματικά ή κοινωνικά ερεθίσματα. Η ευαισθησία του μπορεί να μην είναι αποκλειστικά συναισθηματική αλλά και σωματική. Δηλαδή, να υπάρχουν πιο έντονες αντιδράσεις π.χ. στην καφεΐνη, στον πόνο ή ακόμα και στην υφή των υφασμάτων.

Elaine Aron: Πώς ζει μια γυναίκα υψηλής ευαισθησίας;

«Η διάγνωσή μου έγινε το 1991 από έναν θεραπευτή στον οποίο με έστειλαν επειδή είχα αντιδράσει υπερβολικά σε μια ιατρική διαδικασία και έτσι άρχισα να μελετώ σοβαρά όλα όσα μπορεί να σημαίνει. Επιγραμματικά, θα έλεγα ότι τα άτομα υψηλής ευαισθησίας σκέφτονται βαθιά για τα πάντα», γράφει σε ένα δοκίμιο στο Aeon.

"Αυτό κάνει κάποιον σαν εμένα ευγενικό, στοχαστικό, δημιουργικό, με τάση προς την επιστήμη και την πνευματικότητα. Έχοντας σχεδόν αυτόματη ενσυναίσθηση, κλαίμε εύκολα. Παρατηρούμε επίσης λεπτές αποχρώσεις: πουλιά, λουλούδια, φωτισμό σε ένα δωμάτιο και αν κάποιος έχει αναδιατάξει τα έπιπλα.

 Με όλα αυτά που συμβαίνουν στον εγκέφαλο ενός ευαίσθητου ατόμου, είμαστε εύκολα υπερδιεγερμένοι. Αν ταξιδεύω και επισκέπτομαι ένα μουσείο κατά τη διάρκεια της ημέρας, δεν θέλω να πάω σε ένα νυχτερινό κέντρο εκείνο το βράδυ. Βάζω x σε όλα τα θορυβώδη εστιατόρια. Φοράω ακουστικά απομόνωσης θορύβου στα αεροπλάνα. Μου αρέσει να δίνω ομιλίες για το θέμα της υψηλής ευαισθησίας, αλλά είμαι εντελώς εξαντλημένη μετά. Όσο περισσότεροι άνθρωποι είναι στο κοινό, τόσο πιο εξαντλημένη είμαι. Είμαι επίσης πιο ευαίσθητη στον πόνο, όπως εντόπισε εκείνος ο θεραπευτής από νωρίς, αναγκάζοντάς με να το εξηγώ συχνά στους γιατρούς και στο ιατρικό προσωπικό αν πρέπει να υποβληθώ σε κάποια ιατρική δοκιμασία".

»Το ενδιαφέρον είναι ότι ενώ οι άλλοι θεωρούν ότι είμαι πολύ low profile, ξαφνιάζονται όταν βλέπουν πως αναζητώ έντονες συγκινήσεις, βαριέμαι εύκολα και αγαπώ τα καινούργια πράγματα. Είναι σαν να οδηγείς με το ένα πόδι στο γκάζι και το άλλο στο φρένο».

Ποιο είναι το έργο της Elaine Aron

Το 2010, μετά από χρόνια έρευνας, η Aron συνόψισε όλα τα χαρακτηριστικά στο ακρωνύμιο DOES:

Depth of processing (βάθος επεξεργασίας),

Overarousability (υπερδιέγερση),

Emotionally responsive and Empathic (συναισθηματική απόκριση και ενσυναίσθηση),

Sensitive to Subtle stimuli (ευαίσθητοι σε λεπτά ερεθίσματα).

Πριν από αυτό όμως, η πρώτη έρευνά της είχε δημοσιευτεί από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. Θυμάται ότι είχε λάβει δεκάδες γράμματα και τηλεφωνήματα από ανθρώπους που ήθελαν να μάθουν περισσότερα. Είχε να δώσει μια διάλεξη την οποία δεν κατάφεραν να παρακολουθήσουν όλοι όσοι ήθελαν – ήταν πολλοί και οι θέσεις περιορισμένες.

Στη συνέχεια, η Aron έγραψε το πρώτο best seller της: The Highly Sensitive Person: How to Thrive When the World Overwhelms You (1996). «Ποτέ δεν σκόπευα να γράψω βιβλία αυτοβοήθειας, να υπογράψω βιβλία ή να δώσω τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές συνεντεύξεις, αλλά επειδή άλλοι HSP άνθρωποι λαχταρούσαν τις πληροφορίες, προχώρησα. Ένιωσα σαν να περπατούσα στο δρόμο και ξαφνικά μια παρέλαση είχε σχηματιστεί πίσω μου», γράφει. Από τότε δεν έχει σταματήσει να ερευνά, να γράφει και να μιλάει για τη ζωή και τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων με υψηλή ευαισθησία.

Το πρώτο χαρακτηριστικό που φαίνεται στα παιδιά

Η Aron δεν ανακάλυψε κάτι νέο. Ο όρος ευαίσθητος είχε ήδη χρησιμοποιηθεί από τον Carl Jung το 1913 για ορισμένους από τους ασθενείς του. Στη συνέχεια, στη δεκαετία του 1950, οι παιδοψυχίατροι της Νέας Υόρκης Alexander Thomas και Stella Chess επαναστάτησαν  ενάντια στην καθιερωμένη φροϋδική άποψη για την παιδική ηλικία, ότι τάχα επηρεάζεται κυρίως από την πρώιμη εμπειρία και τις ψυχοσεξουαλικές παρορμήσεις, και δήλωσαν το προφανές: Από τη στιγμή της γέννησής τους, τα παιδιά είναι διαφορετικά μεταξύ τους. Και αυτές οι διαφορές αξίζει να μελετηθούν. Αργότερα, ομαδοποίησαν τα παιδιά σε 3 τύπους: τα εύκολα, τα δύσκολα και εκείνα που αργούν να πάρουν μπρος. Ξέρετε σε ποια κατηγορία ανήκουν τα άτομα υψηλής ευαισθησίας; Στην τρίτη!

Μύθοι και πραγματικότητα για τα άτομα υψηλής ευαισθησίας

Ενώ τα ενώ τα χαρακτηριστικά των ατόμων υψηλής ευαισθησίας έχουν μελετηθεί και παρουσιαστεί, η Elaine Aron εστιάζει σε μερικές παρανοήσεις που αξίζει να γνωρίζεις, αν θες να διακρίνεις έναν τέτοιο άνθρωπο.

ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΕΝΤΟΠΙΣΤΟΥΝ, ΕΠΕΙΔΗ ΤΟ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΟ ΤΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΘΗΛΥΚΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΔΥΝΑΜΙΑ.

– Αρρωσταίνουν από το άγχος

Τα καλά νέα είναι ότι οι εξαιρετικά ευαίσθητοι άνθρωποι επηρεάζονται πιο θετικά από άλλους από τυχόν παρεμβάσεις, για παράδειγμα την ψυχοθεραπεία. Τα κακά νέα είναι ότι το άγχος μπορεί να γίνει πιο επιζήμιο για τους HSPs και είναι πιο πιθανό να συσχετιστεί με σωματικές ασθένειες. Μετά από δεκαετίες μελετών, οι οποίες εντόπισαν περισσότερες ασθένειες σε HSPs, μια κρίσιμη μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το άγχος ήταν ο υποκείμενος λόγος για αυτές τις ασθένειες, όχι απλώς το χαρακτηριστικό.

– Διακριτικότητα και καλοσύνη

Είναι ως επί το πλείστον αόρατοι, παρά τη δημιουργικότητά τους, τη βαθιά σκέψη και την ενσυναίσθηση για τους άλλους. Δεν είναι άγγελοι αλλά, αν είχαν καλά παιδικά χρόνια, είναι συχνά πολύ καλοί άνθρωποι.

– Οι άντρες εντοπίζονται πιο δύσκολα

Οι άντρες υψηλής ευαισθησίας είναι δύσκολο να εντοπιστούν, επειδή το στερεότυπο της ευαισθησίας στη Δύση συνδέεται με το θηλυκό και την έλλειψη δύναμης. Έτσι, σημαντικός αριθμός αντρών μάλλον «κρύβονται» είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα.

– Δεν πρόκειται για εσωστρέφεια!

Αν και νομίζουμε ότι ένα ευαίσθητο άτομο είναι εσωστρεφές, δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Η εσωστρέφεια διαφέρει από την υψηλή ευαισθησία. Ένα άτομο υψηλής ευαισθησίας μπορεί να έχει έναν ευρύ κύκλο φίλων και γνωριμιών, αλλά να χρειάζεται και αρκετό χρόνο για να ανακάμψει από τη συναναστροφή μαζί τους.

– Διαβασμένοι αλλά αθόρυβοι

Οι ιδέες τους είναι συνήθως καλά μελετημένες. Εάν σας προτείνουν να πάτε για πεζοπορία, πιθανότατα έχουν εξετάσει την ώρα της ημέρας, τη σκιά και τον ήλιο, τον άνεμο και την απόσταση από άλλους πεζοπόρους, μεταξύ άλλων σχετικών λεπτομερειών. Ωστόσο, μπορεί να προτιμούν να μην εκφέρουν γνώμη. Σε μια επιτροπή, για παράδειγμα, ή σε μια οικογένεια, η γνώμη τους μπορεί να διαφέρει από την πλειοψηφία και οι άνθρωποι αυτοί μπορεί να παραμείνουν σιωπηλοί, θέλοντας να αποφύγουν τις συγκρούσεις.

– Κατεβάζουν διακόπτες χωρίς εξηγήσεις

Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο μπορείτε να εντοπίσετε έναν HSP είναι η ανάγκη του για διακοπή και ανάκαμψη μετά από υπερδιέγερση ή ακόμη και ενόψει αυτής. Εάν έχουν μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου ένιωθαν σεβαστοί, μάλλον έχουν μάθει να βάζουν όρια. Έτσι, όταν έχουν βαρεθεί, λένε κάτι του στυλ «Αυτό δεν πρόκειται να λειτουργήσει για μένα» χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις. Τα όρια είναι απαραίτητα για τους HSP.

Πηγές.

https://www.ow.gr/psychologia/mia-psixologos-ipsilis-evaisthisias-milaei-gia-tis-idiaiterotites-afton-ton-anthropon-kai-ti-zoi-tis/

 https://hsperson.com/more-research-from-2018-and-2019/

Are you a Highly Sensitive Person? https://www.youtube.com/watch?v=QH35FhIisjQ&t=54s

 

  .

.

Σχετικά με τα Άτομα Υψηλής Ευαισθησίας - Highly Sensitive Persons HSPs  αναλύει και επισημαίνει  ο  Raffaello Saracini* (Συγγραφή – Επιμέλεια κάτωθι Άρθρου):
*Υπαρξιακός Ψυχοθεραπευτής | M.Sc. in Applied Positive Psychology and Coaching Psychology | Σύμβουλος Θετικής Ψυχολογίας και Ατόμων Υψηλής Ευαισθησίας (HSPs). 

 

Έντονα φώτα, έντονες οσμές, τραχιά υφάσματα ή οι δυνατοί θόρυβοι, σας ενοχλούν εύκολα; Όταν έρχεστε αντιμέτωποι με πολλές εργασίες σε σύντομο χρονικό διάστημα, αισθάνεστε άγχος;

Αποφεύγετε να παρακολουθείτε βίαιες ταινίες και τηλεοπτικές εκπομπές;

Κατά τη διάρκεια των πολυάσχολων ημερών, έχετε ανάγκη να αποσυρθείτε σε έναν ιδιωτικό και ήσυχο χώρο, όπως το κρεβάτι ή ένα δωμάτιο με χαμηλό φωτισμό για να ανακτήσετε την ψυχική σας ηρεμία;

Στην καθημερινή σας ζωή δίνετε προτεραιότητα στην αποφυγή συγκλονιστικών ή αγχωτικών καταστάσεων

Εκτιμάτε και σας ελκύουν ιδιαίτερα οι λεπτές μυρωδιές, οι γεύσεις, οι ήχοι και οι καλλιτεχνικές δημιουργίες όπως η μουσική, τα εικαστικά κλπ.;

Έχετε βαθιές και περίπλοκες εσωτερικές σκέψεις και συναισθήματα;

Κατά τη διάρκεια της παιδικής σας ηλικίας οι γονείς ή οι εκπαιδευτικοί σας περιέγραφαν συχνά ως ευαίσθητους ή εσωστρεφείς;

Εάν απαντήσατε θετικά σε κάποια από αυτά τα ερωτήματα πολύ πιθανόν να είσαστε και εσείς ένα άτομο υψηλής ευαισθησίας.

Ποια είναι τα άτομα υψηλής ευαισθησίας

Τα Άτομα Υψηλής Ευαισθησίας (Highly Sensitive Persons, HSPs) είναι άτομα που διαθέτουν αυξημένη ευαισθησία στο περιβάλλον τους, τόσο φυσική όσο και συναισθηματική. Το χαρακτηριστικό αυτό εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου το 20% του πληθυσμού και παρατηρείται τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες (Aron, 1996).

Οι HSPs συχνά περιγράφονται ως άτομα που έχουν μεγαλύτερη επίγνωση του περιβάλλοντός τους και επηρεάζονται βαθύτερα από τις εμπειρίες τους. Μπορεί επίσης να είναι πιο ενσυναισθητικοί και στοχαστικοί σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους (Aron, 1997). Ωστόσο, ενώ οι HSPs μπορεί να έχουν μοναδικές δυνάμεις και ικανότητες, μπορεί επίσης να αντιμετωπίζουν μοναδικές προκλήσεις στη ζωή τους.

Η έννοια των HSPs παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από την Elaine Aron στο βιβλίο της του 1996, "The Highly Sensitive Person: How to Thrive When the World Overwhelms You" Η Aron ορίζει τα HSPs ως άτομα που διαθέτουν αυξημένη ευαισθησία στο περιβάλλον τους, τόσο σωματική όσο και συναισθηματική. Αυτή η ευαισθησία θεωρείται ότι είναι αποτέλεσμα μιας αυξημένης δραστηριότητας του νευρικού συστήματος, η οποία οδηγεί σε αυξημένη επίγνωση και ανταπόκριση στα ερεθίσματα (Aron, 1996). Ο Aron σημειώνει επίσης ότι οι HSPs μπορεί να επηρεάζονται πιο εύκολα από το περιβάλλον τους και μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστούν και να ανακάμψουν από τις εμπειρίες τους (Aron, 1996).

Το χαρακτηριστικό των HSPs θεωρείται ότι είναι αποτέλεσμα γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Έρευνες έχουν δείξει ότι οι HSPs τείνουν να έχουν μεγαλύτερο αριθμό αισθητηριακών υποδοχέων στον εγκέφαλό τους, γεγονός που τους επιτρέπει να επεξεργάζονται περισσότερες πληροφορίες από ό,τι οι μη HSPs (Aron & Aron, 1997).

Επιπλέον, μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι HSPs τείνουν να έχουν υψηλότερα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών σεροτονίνης και ντοπαμίνης, οι οποίοι σχετίζονται με τη συναισθηματική ρύθμιση και την ψυχική ευεξία (Aron & Aron, 1997).

Περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας και οι πολιτισμικές επιρροές, μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη των HSPs (Aron & Aron, 1997).

Οι HSPs μπορεί να έχουν μοναδικές δυνάμεις και ικανότητες που μπορούν να είναι ωφέλιμες σε διάφορους τομείς της ζωής. Για παράδειγμα, έρευνες έχουν δείξει ότι οι HSP τείνουν να είναι πιο ενσυναισθητικοί και συμπονετικοί από τους μη HSPs (Aron & Aron, 1997). Μπορεί επίσης να είναι πιο δημιουργικοί και στοχαστικοί, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιτυχία σε τομείς όπως η τέχνη και η συγγραφή (Aron & Aron, 1997). Επιπλέον, οι HSPs μπορεί να έχουν μεγαλύτερη επίγνωση του περιβάλλοντός τους και να είναι πιο συντονισμένοι με τις λεπτές αλλαγές στο περιβάλλον τους και όχι μόνο, γεγονός που μπορεί να είναι επωφελές σε τομείς όπως η ιατρική και η ψυχολογία (Aron & Aron, 1997).

Ωστόσο, οι HSPs μπορεί επίσης να αντιμετωπίζουν μοναδικές προκλήσεις στη ζωή τους. Για παράδειγμα, μπορεί να συγκλονίζονται πιο εύκολα από το περιβάλλον τους και μπορεί να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστούν και να ανακάμψουν από τις εμπειρίες τους (Aron, 1996). Μπορεί επίσης να είναι πιο επιρρεπείς στο άγχος και την κατάθλιψη, καθώς μπορεί να έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία στα αρνητικά ερεθίσματα (Aron & Aron, 1997). Επιπλέον, οι HSPs μπορεί να δυσκολεύονται να βρουν μια ισορροπία μεταξύ της ευαισθησίας τους και των απαιτήσεων του κόσμου γύρω τους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα απομόνωσης και αποσύνδεσης (Aron & Aron, 1997).

Μία από τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι HSPs είναι η τάση να καταβάλλονται εύκολα από το περιβάλλον τους. Αυτό μπορεί να προκληθεί από ένα αυξημένο επίπεδο δραστηριότητας του νευρικού συστήματος, το οποίο οδηγεί σε αυξημένη επίγνωση και ανταπόκριση στα ερεθίσματα (Aron, 1996).

Οι HSPs μπορεί να βρεθούν εύκολα συγκλονισμένοι από δυνατούς θορύβους, έντονα φώτα και έντονες μυρωδιές, καθώς και από συναισθηματικά ερεθίσματα όπως συγκρούσεις και αρνητικές ειδήσεις (Aron, 1996). Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα εξάντλησης, άγχους και κατάθλιψης, καθώς και σε σωματικά συμπτώματα όπως πονοκέφαλοι και μυϊκή ένταση (Aron, 1996).

Μια άλλη πρόκληση που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι HSPs είναι η τάση να είναι πιο επιρρεπείς στο άγχος και την κατάθλιψη. Οι HSPs μπορεί να έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία στα αρνητικά ερεθίσματα, γεγονός που μπορεί να τους κάνει πιο ευάλωτους σε συναισθήματα φόβου, ανησυχίας και θλίψης (Aron & Aron, 1997).

Μπορεί επίσης να παλεύουν με συναισθήματα απομόνωσης και αποσύνδεσης, καθώς μπορεί να αισθάνονται ότι δεν ταιριάζουν με τον κόσμο γύρω τους (Aron & Aron, 1997). Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε δυσκολία στο σχηματισμό και τη διατήρηση σχέσεων, καθώς και σε δυσκολία στην εύρεση νοήματος και σκοπού στη ζωή (Aron & Aron, 1997).

Διαχείριση των προκλήσεως στα άτομα Υψηλής Ευαισθησίας

Προκειμένου να διαχειριστούν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι HSPs, είναι σημαντικό για αυτούς να θέτουν όρια και να φροντίζουν τον εαυτό τους. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τον καθορισμό ορίων ως προς τον χρόνο που περνούν σε περιβάλλοντα που τους καταβάλλουν, όπως μέρη με πολυκοσμία οι έντονους ήχους χρώματα και φώτα  (Aron, 1996).

Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει την εξάσκηση τεχνικών ενσυνειδητότητας (minfulness) και χαλάρωσης, όπως ο διαλογισμός και η γιόγκα, για να βοηθήσουν στη διαχείριση των συναισθημάτων άγχους και στρες (Aron, 1996). Επιπλέον, είναι σημαντικό για τους HSPs να αναζητούν υποστηρικτικές σχέσεις και να συνδέονται με άλλους που κατανοούν και αποδέχονται την ευαισθησία τους (Aron, 1996).

Οι HSPs πρέπει επίσης να γνωρίζουν τις μοναδικές τους δυνάμεις και ικανότητες και να προσπαθούν να τις αξιοποιούν προς όφελός τους. Για παράδειγμα, η ενσυναίσθηση και η δημιουργικότητά τους μπορεί να είναι ωφέλιμες σε τομείς όπως η τέχνη, η συγγραφή και η ψυχολογία. Επιπλέον, οι HSPs μπορούν να αξιοποιήσουν την αυξημένη ευαισθητοποίηση και την προσοχή τους στη λεπτομέρεια σε τομείς όπως η ιατρική και η έρευνα.

Συνοψίζοντας, οι HSPs μπορεί να έχουν μοναδικές δυνάμεις και ικανότητες, όπως η ενσυναίσθηση και η δημιουργικότητα, αλλά μπορεί επίσης να αντιμετωπίζουν μοναδικές προκλήσεις. Στην κοινωνία που ζούμε και στις απαιτήσεις και τους ρυθμούς που μας επιβάλλει, η εύρεση συναισθηματικής ισορροπίας στην ζωής τους είναι μια πρόκληση. Ωστόσο η υψηλή ευαισθησία τους δεν πρέπει να θεωρείται αδυναμία, αλλά μάλλον ένα μοναδικό χαρακτηριστικό που μπορεί να φέρει πολύτιμες δυνατότητες και προοπτικές στον κόσμο. 

Βιβλιογραφία

Aron, E. N. (1996). The Highly Sensitive Person: How to Thrive When the World Overwhelms You. Broadway Books.
Aron, E. N. (1997). The Highly Sensitive Person: How to Thrive When the World Overwhelms You. Broadway Books.
Aron, E. N., & Aron, A. (1997). Sensory-processing sensitivity and its relation to introversion and emotionality. Journal of personality and social psychology, 73(2), 345-368.

.

.